Jongeren, verenigd in Young & United, vragen aandacht voor de lage jeugdlonen. Een jongere in Nederland verdient erg weinig. Terwijl in de meeste Europese landen jongeren 70%-80% van het minimumloon verdienen, ligt dat percentage in Nederland gemiddeld onder de 60% van het minimumloon. Een 17-jarige verdient rond de 40% van het minimumloon. Inmiddels worden de jongeren gesteund door linkse politieke partijen: de minister is door diverse fracties gevraagd een voorstel tot verhoging van het minimumjeugdloon te doen.

Het CPB waarschuwt voor de negatieve gevolgen: dit zou wel eens een verstorende werking op de arbeidsmarkt kunnen hebben. In 2012 heeft het CPB voorgehouden dat een laag minimumjeugdloon de kansen van minder productieve jongeren doet toenemen om ervaring op te bouwen en zo een positie op de arbeidsmarkt te verkrijgen. Een laag loon stimuleert jongeren daarnaast hun studie af te ronden. In Nederland steken de prestaties van de arbeidsmarkt voor jongeren gunstig af in vergelijking tot andere landen: de jeugdwerkeloosheid is in Nederland met 12% laag te noemen, en wordt gezien als de beste van de OESO-landen. De OESO concludeert:

“A key behind the successful, labour-market performance is the early labour market debut for many young
people, facilitating later transition into full time position and permanent contracts.”

Dit is goed nieuws.

Dit moet – zo heb ik ontdekt – alleen wel met een korrel zout worden genomen: meer dan een half miljoen jongeren werken namelijk voor minder dan twaalf uur per week: werkzaamheden uit bestaande functies worden opgeknipt en in kleine deeltijdfuncties aangeboden tegen geringe beloning. Voor deze jongeren zijn dit  geen serieuze banen die een opstap bieden naar de arbeidsmarkt, maar bijverdiensten naast school en studie. Een derde van de 1,2 miljoen jongeren heeft een wat grotere deeltijdbaan. Dit leidt tot de conclusie dat slechts ca. 150.000 jongeren (dus 12,5%) een volledige baan weet te bemachtigen. Dat – zoals de
OESO denkt – die kleine baantjes in belangrijke mate uitmonden in een vast contract geloof ik op basis van persoonlijke ervaring niet zo erg. Eén van de bij mij inwonende “hotelgasten” heeft zich weliswaar tegen een salaris van € 3,44 per uur weten op te werken tot teamleider van de hoge schappen in de plaatselijke supermarkt, maar het nu voor de 3e keer verlengde dienstverband zal op de dag voorafgaand aan het bereiken van het 18e levensjaar eindigen. Dat is mooi uitgekiend: van een vast contract en transitievergoeding zal hierdoor geen sprake zijn. Hij gaat daarna dus gewoon lekker aan de studie en daar is niets mis mee. Wat werk betreft kan hij op de bank plaatsnemen naast zijn broer, die als 22-jarige student op de arbeidsmarkt van vakkenvullers, postsorteerders en koffieschenkers al wat minder aantrekkingskracht heeft. Hij kost tegenwoordig
maar liefst € 7,39 per uur.

Dit heet verdringing en is een argument dat kan worden ingebracht tegen het handhaven van het minimumjeugdloon. De jongere jongeren tot 18 jaar verdringen oudere jongeren (van 18 tot 23 jaar) van de arbeidsmarkt. Dit lot treft in het bijzonder de jongeren die vanwege hun opleidingsniveau en opleidingsmogelijkheden juist op laag productieve arbeid zijn aangewezen. Het betekent dat jongeren die vroeg zijn uitgeleerd en hun weg proberen te vinden op de arbeidsmarkt van eenvoudigere beroepen, worden geconfronteerd met de concurrentie van de jongere jongeren die het (door)leren combineren met kleine baantjes. Hoewel de aard van de deelname van beide groepen jongeren kan verschillen, gaat het wel om dezelfde werksoort. Deze wordt in kleine functies aangeboden terwijl deze vaak ook in functies met een grotere arbeidsurenomvang kan worden aangeboden. De laagopgeleide jongeren trekken door het minimumjeugdloon vaker aan het kortste eind. Dit kan meteen ook het beginpunt zijn van de tweedeling op de arbeidsmarkt. Van de niet-participatie van jongeren is in 2010 al een probleemanalyse gemaakt (Research voor beleid, probleemanalyse niet-participatie jongeren, Zoetermeer, 2010): gebleken is dat voor lager opgeleiden de afstand tot de arbeidsmarkt groot is en snel toeneemt naarmate de situatie van niet-participatie langer voortduurt. Jongeren kunnen dus na verloop van tijd vanzelf worden toegevoegd aan de onderste schappen van de arbeidsmarkt: de 1,6 miljoen mensen die zijn aangewezen op een beperkte arbeidsongeschiktheidsuitkering of een WW- of bijstandsuitkering.

Onlangs heeft de wetgever door aanpassing van art. 7 Wet minimumloon een einde gemaakt aan de mogelijkheid AOW-gerechtigden minder dan het minimumloon te betalen, om te voorkomen dat de nog niet AOW-gerechtigde “jongere oudere” aan het eind van zijn loopbaan beconcurreerd wordt door de “oudere oudere” werknemer. Wordt het niet tijd om ervoor te zorgen dat ook aan de concurrentie tussen jongeren onderling een einde wordt gemaakt en aan beiden een weg naar de arbeidsmarkt wordt geboden?

Alle verschenen columns kunt u ook nog eens rustig nalezen. Reeds verschenen zijn:

2018

Aflevering 11
De prijs van het arbeidsrecht
prof. mr. R.A.A. Duk

Aflevering 9/10
Big data op de werkvloer
prof. mr. W.L. Roozendaal

Aflevering 7/8
Balancerende kloven van de arbeidsmarkt…
prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 6
De Europese Arbeidsautoriteit: een logische stap in de bestrijding van misstanden bij grensoverschrijdende arbeid?
prof. mr. M.S. Houwerzijl

Aflevering 5
Cin Cin! 
Prof. mr. Barend Barentsen

Aflevering 4
Payroll: waarom moeilijk doen als het ook makkelijk kan
Prof. mr. Femke Laagland

Aflevering 3
Over het Regeerakkoord en een olifant
mr. drs. P.Th. Sick

Aflevering 2
Voorwoord (pre-packxit)
M.L. Lennarts, S.S.M. Peters & F.M.J. Verstijlen

Aflevering 1
Too weak @ #metoo
prof. mr. S.F. Sagel

2017

Aflevering 12
Een New Day of Groundhog Day?
Mr. A. Keizer

Aflevering 11
Een sociale pijler ook voor Nederland?
prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 10
Bekijk het een van een andere kant
mr. H.W.M.A. Staal

Aflevering 8/9
Het kat-en-muisspelletje met werknemers op tijdelijke contracten 
Prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 6/7
Een Europees evenwicht herijkt?
Mr. R.A.A. Duk

Aflevering 5
Herziening van het ontslagrecht? Bezint eer ge begint ... 
Prof. mr. M.S. Houwerzijl

Aflevering 4
De elite, het volk en het sociale recht
Prof. mr. W.L. Roozendaal

Aflevering 3
Oordelen zonder onderscheid
Mr. K.G.F. van der Kraats

Aflevering 2
One issue
Prof. mr. S.F. Sagel

Aflevering 1
Je maintiendrai
Prof. mr. B. Barentsen

2016

Aflevering 12
(Weg)kijken
Mr. dr. P.H. Burger

Aflevering 11
Sociale triple-A status EU? A vision alone will not suffice
Prof. mr. S.S.M Peters

Aflevering 10
“Wir schaffen es”: verantwoord welkom aan wat vreemd en nieuw is
Mr. H.W.M.A. Staal

Aflevering 8/9
De Participatiemaatschappij aan banden
Prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 6/7
De Raad van State, arbeidsrecht en wetgeving
Prof. mr. R.A.A. Duk

Aflevering 5
Een luchtballon in de wind
Mr. drs. K.G.F. van der Kraats

Aflevering 4
Langer doorwerken of langer werkloos zijn
Prof. mr. dr. W.L. Roozendaal

Aflevering 3
Aanmodderen in het oog van de storm of navigeren met een sociaal kompas?
Prof. mr. M.S. Houwerzijl

Aflevering 2
Representativiteit is een illusie
Prof. mr. B. Barentsen

Aflevering 1
Wwz: pas toe en leg uit!
Prof. mr. S.F. Sagel

2015

Aflevering 12
De weg naar de arbeidsmarkt
Mr. dr. P.H. Burger

Aflevering 11
Transitievergoeding: niet lappen maar kappen
Prof. mr. S.S.M. Peters

Aflevering 10
Het arbeidsrecht van de toekomst
Prof. mr. F.B.J. Grapperhaus

Aflevering 8/9
Wat gaan we er met ons allen van bakken?
Mr. H.W.M.A. Staal

Aflevering 6/7
Preventieve arbo wetgeving
Prof. mr. F.B.J. Grapperhaus

Aflevering 5
Franse toestanden
Mr. drs. P.Th. Sick

Aflevering 4
Schijnzelfstandigen: de sociale partners zijn nu aan zet
Prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 3
"Minder, minder, minder"? Over verlaging van beloningen en zo
Prof. mr. R.A.A. Duk

Aflevering 2
Doorwerkende AOW'ers: altijd voordelig!
Prof. mr. M.S. Houwerzijl

Aflevering 1
Broodroof
Prof. mr. B. Barentsen

2014

Aflevering 12
Het muizengaatje verdient de hoofdprijs
Prof. mr. S.F. Sagel

Aflevering 11
Voor de kleintjes mag het arbeidsrecht een paar onsjes minder zijn
Prof. mr. S.S.M. Peters

Aflevering 10
Participatiesamenleving
Mr.dr. P.H. Burger

Aflevering 8/9
Stop proletarisch winkelen op de Europese arbeidsmarkt
Mr. H.W.M.A. Staal

Aflevering 6/7
Een zinnig wetsvoorstel over klokkenluiders
Prof. mr. F.B.J. Grapperhaus

Aflevering 5
Ieder voor zijn eigen of een gezamenlijk activerend arbeidsmarktbeleid?
Prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 4
Van participatie en quota, en van het spekken van de kas
Mr. drs. P.Th. Sick

Aflevering 3
Drucker, Levenbach en het Wetsvoorstel Werk en Zekerheid
Prof. mr. R.A.A. Duk en prof. mr. F.B.J. Grapperhaus

Aflevering 2
Vraag naar en aanbod van arbeid in de participatiesamenleving
Prof. mr. M.S. Houwerzijl

Aflevering 1
Wolf
Prof. mr. S.F. Sagel

2013

Aflevering 12
De marathonman
Mr. dr. P.H. Burger

Aflevering 11
'Europees wat moet, nationaal wat kan'
Prof. mr. S.S.M. Peters

Aflevering 10
It's the implementation of the rule, stupid, not the rule as such
Mr. H.W.M.A. Staal

Aflevering 8/9
Weg met het ontslag op staande voet
Prof. mr. F.B.J. Grapperhaus

Aflevering 6/7
De polder wast witter?
Mr. R.A.A. Duk

Aflevering 5
Homo homini lupus
Mr. drs. P.Th. Sick

Aflevering 4
Naar een Nota Flexibiliteit en zekerheid 2.0
Prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 3
Euphemia
Mr. S.F. Sagel

Aflevering 2
Regeren is vooruit zien ...
Mr. S.F. Sagel

Aflevering 1
Ouder worden komt dagelijks voor
Prof. mr. B. Barentsen

2012

Aflevering 12
Langer werken
Mr. dr. P.H. Burger

Aflevering 11
Eerlijk zullen we alles delen - jong en oud op de arbeidsmarkt
Prof.mr. F.B.J. Grapperhaus

Aflevering 10
'The Times They Are A-Changin'
Mr. H.W.M.A. Staal

Aflevering 8/9
Gebruik van sociale media kan ernstige gevolgen hebben voor uw beroepsleven.
Dr. S.S.M. Peters

Aflevering 6/7
Het Kunduz-akkoord en het ontslagrecht
Mr. R.A.A. Duk

Aflevering 5
Driekwart dwingend recht: de werknemer voldoende beschermd?
Prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 4
Het ontslagstelsel volgens Koser Kaya: oude wijn, met een slecht etiket
Mr. drs. P.Th. Sick

Aflevering 3
Arbeidsparticipatie van vrouwen: 'Moet jij werken?'
Prof. mr. M.S. Houwerzijl

Aflevering 2
Factor 20 als smeermiddel tegen maatschappelijke (belonings)onrust?
Mr. M. van Eck

Aflevering 1
Kosten van normalisering
Prof. mr. G.J.J.Heerma van Voss

2011

Aflevering 12
Legitimatie, legitimatie, legitimatie. Over werkgevers, gele vakbonden en Kamerleden
Prof. mr. F.B.J. Grapperhaus

Aflevering 11
De ene aardbei is de andere nog niet
Dr. mr. P.H. Burger

Aflevering 10
De angst voor anders
Prof. mr. E. Verhulp

Aflevering 8/9
Overheid en arbeidsverhoudingen: we zijn warempel Sinterklaas niet
Mr. H.W.M.A. Staal

Aflevering 6/7
Hoe onzeker mogen onze pensioenen zijn?
Prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 5
De payroll-cao: over dingen die voorbijgaan?
Mr. M. van Eck

Aflevering 4
Wettelijke verankering van de ‘Balkenendenorm’ nabij?
Prof. mr. dr. M.S. Houwerzijl

Aflevering 3
Het ontslagrecht: een vierjarig bestand?
Mr. R.A.A. Duk

Aflevering 2
Europese invloed op het sociaal beleid
Prof. mr. G.J.J. Heerma van Voss

Aflevering 1
Een brug tussen de wal en het schip
Mr. J.M. van Slooten en mr. G. Boot

2010

Aflevering 12
Wie is hier nu echt zelfstandig op de arbeidsmarkt?
Prof. mr. F.B.J. Grapperhaus

Aflevering 11
Ontschillen op de arbeidsmarkt
Prof. dr. A.C.J.M. Wilthagen

Aflevering 10
Markt en politiek
Mr. H.W.M.A. Staal

Aflevering 8/9
En juristen kunnen niet rekenen ...?
Prof. mr. E. Verhulp

Aflevering 6/7
Minister Donner en de 'frauderende' zzp'ers
Prof. mr. F.J.L. Pennings

Aflevering 5
Brief aan de minister-president
Mr. M. Van Eck

Aflevering 4
Opzij?! Wettelijke streefcijfers voor vrouwelijke bestuurders en commissarissen
Mr. M.S. Houwerzijl

Aflevering 3
De bestuurder geen werknemer meer?
Prof. mr. G.J.J. Heerma van Voss

Aflevering 2
Welke toekomst heeft de medezeggenschap?
Mr. R.A.A. Duk

Aflevering 1
Een rapport over verhouding bestuur, commissarissen en institutionele belegger: waar is de werknemer?
Prof. mr. F.B.J. Grapperhaus